Binnen in Kasteel Frederiksborg: Museum, Kapel en Kunst

De wind die vanaf Slotsøen waait, kan je jas helemaal doorkruisen, zelfs eind mei. Ik herinner me dat ik op de kinderkopjesbrug tussen het middelste eiland en het hoofdslot stond, de kou van het meer uit mijn handen schudde en me afvroeg of het interieur wel kon tippen aan de grandeur van de bakstenen gevel buiten. De meeste mensen komen alleen naar Hillerød om vanaf de formele tuinen aan de overkant een ansichtkaartfoto te maken. Maar zodra je daadwerkelijk door de poort stapt en het interieur van Kasteel Frederiksborg verkent, besef je dat de buitenkant slechts een voorgerecht was. De plek is enorm, overdadig versierd met bladgoud en ongeremd in zijn ambitie.

Wat je achter die zware houten deuren vindt, is geen stoffig, verlaten koninklijk pakhuis. Hier huist het Nationaal Historisch Museum, vol met vijf eeuwen portretten, vreemde meubels, wandtapijten en plafondschilderingen die je dwingen je hoofd achterover te buigen tot je nek ervan verkrampt. Bij mijn eerste bezoek heb ik drie uur nodig gehad om de kernruimtes te zien, en ik miste nog steeds een hele vleugel omdat ik te lang bleef staren naar een 17e-eeuws pijporgel. Wil je weten wat dit paleis zo bijzonder maakt? Hier lees je wat je per ruimte zult tegenkomen.

Het interieur van Kasteel Frederiksborg betreden

Je begint op de begane grond van de Koningsvleugel. De lucht voelt hier koeler, doordrenkt met de geur van oude bijenwas, eeuwenoud hout en vochtige stenen funderingen. Het is stil. Zelfs als schoolklassen door de draaideuren stromen, slokt het volume van de ruimtes het lawaai snel op.

Door de eerste galerijen loop je voelt je direct de omvang van de herbouwprojecten. In december 1859 woedde er een verwoestende brand door het paleis. Koning Frederik VII hield hier graag vertoeven, maar hij stond erop een vuur te stoken in een kamer met een barst in de schoorsteenmantel terwijl een winterstorm buiten woedde. Tegen zonsopgang waren de daken ingestort en bleven alleen verkoolde stenen muren boven het bevroren water staan. Het Deense volk was ontroostbaar. J.C. Jacobsen, de oprichter van de Carlsberg-brouwerij, bood met diepe zakken en een visie hulp. Hij financierde de reconstructie op voorwaarde dat het paleis een museum voor nationale geschiedenis zou worden in plaats van een koninklijke privéwoning.

Dankzij Jacobsen vertelt elke zaal een bewust verhaal over de Deense identiteit. De begane grond begint met de middeleeuwen en de vroege Oldenburgse koningen. De vloerdelen kraken onder je voeten. Je passeert portretten van geharnaste mannen met strenge baarden, gouden drinkhoorns en gebeeldhouwde ebbenhouten kasten die eruitzien alsof ze vier ton wegen. Op sommige plekken is het schemerig om de textiel te beschermen, wat de ruimtes een dreigende, theatrale sfeer geeft die eerlijk aanvoelt voor de periode.

Het Nationaal Historisch Museum in Kasteel Frederiksborg

De collectie beslaat 70 ruimtes, wat al vermoeiend klinkt – en dat is het ook. Je beweegt je chronologisch omhoog door de niveaus van het paleis. De begane grond toont de gloriejaren van Christian IV, de middelste verdieping vangt de absolute monarchie in de 1700s, en de bovenste verdieping duikt de moderne politiek, 20e-eeuwse geschiedenis en hedendaagse Deense popcultuur in.

Het is grappig om de toonwisseling tussen de verdiepingen te zien. Beneden staan koninklijke vorsten naast dode herten en Latijnse inscripties. Boven kom je een hoek om en zie je plots een modern portret van voormalige premiers, acteurs of koningin Margrethe II, geschilderd in losse, moderne penseelstreken. Wil je de entreeprijzen of openingstijden checken voordat je komt? Kijk dan op onze gids over Kasteel Frederiksborg tickets, prijzen en openingstijden.

Om te voorkomen dat je halverwege het museum opgeeft, focus je op een paar specifieke zones in plaats van elk bordje te lezen:

• De Valdemarzaal: Vol met enorme 19e-eeuwse geschiedenis schilderijen die Deense militaire overwinningen uit de middeleeuwen uitbeelden.
• De Audiëntiezaal: Een overgebleven barokke parel versierd voor Christian V, compleet met een vroeg mechanisch liftje waarmee de koning de trap kon vermijden.
• De Prinsenvleugel: Rustigere zalen vol met delicate Biedermeier meubels, kleine porseleinen setjes en intieme 19e-eeuwse familieportretten.
• De Moderne Collectie: Gevestigd op de derde verdieping, met portretten uit de 20e en 21e eeuw die laten zien hoe Denemarken zichzelf vandaag de dag ziet.

De overgang tussen de eeuwen is scherp. Een moment sta je nog te turen naar miniaturen in diamantgezeten lockets, en tien minuten later sta je te staren naar enorme doeken van 19e-eeuwse romantici die Deense veldslagen als mythische opera’s uitbeelden.

De Kasteelkapel en Koninklijke Kerk van Frederiksborg

Heb je maar veertig minuten? Ga dan direct naar de kapel. Toen de brand van 1859 door het paleis raasde, hield het zware bakstenen gewelf van de kapel stand tegen de instortende balken erboven. Daardoor is de kapel de meest authentieke overgebleven renaissancespace van het hele complex.

Toen ik de bovenste galerij binnenliep, werd ik er stil van. Het stucwerk aan het plafond is verblindend wit, bedekt met cherubijnen, bandwerk en gouden accenten. Daaronder zijn de kerkbanken ingelegd met donker intarsiahout dat naar dennen en olie ruikt. Het licht valt door de hoge boogvensters en weerkaatst op het gepolijste zilveren altaar dat Christian IV in 1606 bij goudsmeden uit Augsburg bestelde. Het voelt ongelooflijk helder vergeleken met de sombere woonvertrekken in de buurt.

Twee bijzondere details maken deze kerk uitzonderlijk:

• Het Compenius-orgel: Gebouwd in 1610 door Esaias Compenius, met 1.001 houten pijpen aangedreven door met de hand gepompte leren blaasbalgen. Het klinkt totaal anders dan een modern metalen orgel.
• De Wapenschilden: De muren langs de bovenste galerij zijn bedekt met honderden geschilderde heraldische schilden van ridders van de Orde van de Olifant en de Orde van de Dannebrog.

Als je de schilden langs de kapelmuren scant, zie je bekende buitenlandse namen naast Deense adel. Winston Churchill heeft hier een schild. Net als Nelson Mandela, Dwight Eisenhower en keizer Haile Selassie van Ethiopië. Terwijl je langs de rij loopt en mottos in het Latijn, Frans en Engels leest, voelt het alsof je een eigenaardig, eeuwenoud register van wereldwijde diplomatie doorbladert.

Carl Bloch-schilderijen en romantische meesterwerken

Net naast de kapelgalerij ligt het Koninklijke Oratorium. Voor de grote brand was dit Christian IV’s privé bidvertrek, versierd met Hollandse schilderijen. Na de brand gaf J.C. Jacobsen de Deense schilder Carl Bloch de opdracht om een nieuwe cyclus te maken met werken over het leven van Christus. Het duurde veertien jaar voordat Bloch alle 23 panelen had voltooid in 1879.

Ik ben meestal niet zo onder de indruk van 19e-eeuwse devotionele kunst, maar deze panelen lieten me stilstaan. Bloch had een ongekende meesterlijkheid in dramatisch lichtgebruik. De penseelstreken in de stoffen, de huidtinten, de uitdrukkingen van verdriet en mededogen – het voelt intiem en intens. Kijk eens goed naar de gezichten in de menigte. Bloch verstopte vaak portretten van zijn tijdgenoten in de achtergronden, waaronder een van zichzelf die de kijker sceptisch aankijkt. Deze schilderijen werden wereldwijd enorm beroemd en je ziet er nog steeds afdrukken van in kerken verspreid over Noord-Amerika en Europa.

Naast Bloch herbergt het museum fantastische werken uit de Gouden Eeuw van de Deense schilderkunst. Je ziet landschappen van Johan Christian Dahl en Christoffer Wilhelm Eckersberg. Dahls doeken in het museum vangen wilde Noordse luchten, kolkende zeeën en door de wind geteisterde bomen met een sombere, grijsgroene palet dat perfect de Scandinavische weer weerspiegelt. Als je van Deense kunst houdt, is deze collectie een match voor de nationale galeries van Kopenhagen, met het voordeel dat de schilderijen hangen in ruimtes uit precies dezelfde periode.

De Ridderzaal van Kasteel Frederiksborg en fototips

Direct boven de kapel ligt de Ridderzaal, ofwel Riddersalen. Als je de wenteltrap beklimt en op de parketvloer stapt, lijkt de ruimte eindeloos. Hij is ongeveer 52 meter lang. De oorspronkelijke zaal brandde in 1859 volledig af, maar de herbouw is zo nauwkeurig dat je nooit zou vermoeden dat hij uit de late 19e eeuw stamt.

Het plafond is een dicht tapijt van reliëfgesneden hout, beladen met vergulde medaillons, allegorische figuren en jachtscènes. Grote messing kroonluchters hangen in de ruimte en weerkaatsen op de gepolijste eiken vloerdelen. Langs de muren hangen enorme geweven tapijten met scènes uit de Kalmar-oorlog, waarin Christian IV tegen Zweden vocht. Dit zijn zorgvuldige reconstructies gebaseerd op historische schetsen, geweven in de late 1800s om de verbrande originalen te vervangen. Eerlijk gezegd voelt het alsof je midden in een vergulde juwelenkist staat.

Goede foto’s maken in de Ridderzaal vergt wat geduld. Hier zijn een paar praktische tips voor binnenopnames:

• Let op de witbalans: De gele binnenlampen mengen ongemakkelijk met het koele Noordse daglicht dat door de hoge ramen aan de kant van het meer binnenstroomt.
• Zet je flitser uit: Flitsfotografie is in het hele museum verboden en beveiligingspersoneel zal je direct aanspreken.
• Zoek lage hoeken: Hurk bij de muren om de reflectie van de kroonluchters en de gebeeldhouwde plafondbalken in de gepolijste vloer vast te leggen.
• Bezoek laat in de middag: De tourbussen vertrekken meestal rond 14:30 uur terug naar Kopenhagen, waardoor de Ridderzaal bijna leeg is voor breedbeeldopnames.

Het licht dat vanaf het meer komt, verandert drastisch als de zon daalt. In de late namiddag valt er goudkleurig licht door de oostelijke ramen van de Ridderzaal, waardoor lange geometrische schaduwen over de visgraatvloer vallen. Het is zonder twijfel de meest fotogenieke hoek van het hele kasteelinterieur.

Veelgestelde vragen over het interieur van Kasteel Frederiksborg

Is het de moeite waard?

Veel reizigers haasten zich door Denemarken, zetten Kronborg af omdat van Shakespeare, maken een foto van de torens van Frederiksborg vanaf de overkant van het meer en racen terug naar Kopenhagen voor het diner. Dat is een vergissing. De echte schat van deze plek ligt achter de slotgrachtmuren, bewaard onder houten balken en bladgoud. Door de kapel te verkennen, omhoog te kijken naar het plafond van de Ridderzaal en voor de originele doeken van Carl Bloch te staan, krijg je een intiem inkijkje in de Scandinavische geschiedenis dat je nergens anders vindt. Koop een ticket, geef jezelf drie onhaaste uren en ga de ruimtes verkennen.

Lees meer over frederiksborg castle.