Wnętrze Zamku Frederiksborg: Muzeum, Kaplica i Sztuka

Wiatr wiejący znad jeziora Slotsøen potrafi przeniknąć nawet przez gruby płaszcz, nawet pod koniec maja. Pamiętam, jak stałem na kamiennym moście między środkową wysepką a głównym zamkiem, otrzepując z rąk chłód jeziora i zastanawiając się, czy wnętrze może dorównać nonszalancji ceglanej fasady na zewnątrz. Większość ludzi przyjeżdża do Hillerød tylko po to, by zrobić zdjęcie-formalnym ogrodom po drugiej stronie wody. Gdy jednak przejdziesz przez portal i zwiedzisz wnętrze zamku Frederiksborg, zrozumiesz, że to, co na zewnątrz, było tylko przedsmakiem. To miejsce jest ogromne, przesycone złoceniami i nieokiełznane w swoich ambicjach.

To, co znajdziesz za ciężkimi drewnianymi drzwiami, to nie zapomniany, zakurzony magazyn królewski. Ukrywa się tu Duńskie Muzeum Historii, wypełnione pięcioma wiekami portretów, dziwnych mebli, gobelinów i malowideł sufitowych, które zmuszają do odchylania głowy, aż zdrętwieje kark. Podczas mojej pierwszej wizyty zajęło mi trzy solidne godziny, aby zobaczyć główne pomieszczenia, a i tak ominąłem połowę skrzydła, bo zbyt długo wpatrywałem się w XVII-wieczny organ. Jeśli chcesz wiedzieć, co sprawia, że ten pałac działa, oto co naprawdę znajdziesz, pokój po pokoju.

Wejście do wnętrza Zamku Frederiksborg

Zaczynasz od parteru Skrzydła Królewskiego. Powietrze jest tu chłodniejsze, przesycone zapachem starego wosku pszczelego, starych bali drewnianych i wilgotnego kamienia fundamentowego. Jest cicho. Nawet gdy grupy szkolne wlewają się przez bramki, ogrom pomieszczeń pochłania hałas błyskawicznie.

Przechodząc przez wczesne galerie, czujesz fizycznie skalę projektu odbudowy. W grudniu 1859 roku pożar strawił pałac. Król Fryderyk VII uwielbiał tu przebywać, ale nalegał na rozpalenie ognia w pokoju z pękniętym kominem, podczas gdy na zewnątrz hulał zimowy wiatr. Do świtu dachy zapadły się do piwnic, pozostawiając jedynie zwęglone mury ponad zamarzniętą wodą. Duńczycy byli załamani. J.C. Jacobsen, założyciel browaru Carlsberg, stanął z głębokimi kieszeniami i wizją. Sfinansował odbudowę pod warunkiem, że pałac stanie się muzeum historii narodowej, a nie prywatną rezydencją królewską.

Dzięki Jacobsenowi każda sala opowiada celową historię duńskiej tożsamości. Niższe kondygnacje zaczynają się od średniowiecza i wczesnych królów z dynastii Oldenburgów. Deski podłogowe skrzypią pod butami. Przechodzisz obok portretów opancerzonych mężczyzn z surowymi brodami, złoconych rogów do picia i rzeźbionych szaf z hebanu, które wyglądają, jakby ważyły cztery tony. W niektórych miejscach światło jest przyćmione, aby chronić tkaniny, nadając pomieszczeniom mroczny, teatralny nastrój, który wydaje się wierny epoce.

Muzeum Historii Narodowej w Zamku Frederiksborg

Kolekcja obejmuje 70 sal, co brzmi męcząco, i takie jest. Poruszasz się chronologicznie, wspinając się przez kolejne poziomy pałacu. Niższe kondygnacje ukazują lata chwały Chrystiana IV, środkowe piętro oddaje absolutyzm monarchii w XVIII wieku, a najwyższe piętro prowadzi w świat nowoczesnej polityki, historii XX wieku i współczesnej duńskiej kultury popularnej.

Coś zabawnego dzieje się, gdy przemieszczasz się między piętrami. Na dole masz dostojnych królów stojących obok martwych jeleni i łacińskich napisów. Na górze skręcasz za róg i nagle natrafiasz na współczesny portret byłych premierów, aktorów lub królowej Małgorzaty II namalowany swobodnymi, nowoczesnymi pociągnięciami pędzla. Jeśli chcesz sprawdzić ceny biletów lub godziny otwarcia przed przyjazdem, zajrzyj do naszego przewodnika Bilety, ceny i godziny otwarcia Zamku Frederiksborg.

Aby nie wypalić się w połowie zwiedzania, skup się na kilku konkretnych strefach zamiast próbować czytać każdą tablicę informacyjną:

• Sala Waldemara: Wypełniona ogromnymi malowidłami historycznymi z późnego XIX wieku przedstawiającymi średniowieczne duńskie triumfy wojskowe.
• Aula Audiencyjna: Zachowany cud baroku ozdobiony dla Chrystiana V, wyposażony w wczesną mechaniczną windę, która pozwalała królowi omijać schody.
• Skrzydło Księżniczek: Cichsze sale wypełnione delikatnymi meblami w stylu biedermeier, małymi serwisami porcelanowymi i intymnymi portretami rodzinnymi z XIX wieku.
• Współczesna Kolekcja: Znajdująca się na trzecim piętrze, prezentująca portrety z XX i XXI wieku, które odzwierciedlają, jak Dania postrzega siebie dzisiaj.

Przejście między wiekami jest uderzające. Jedną chwilę wpatrujesz się w miniaturowe portrety w ozdobnych, inkrustowanych diamentami locketach, a dziesięć minut później gapiąc się na ogromne płótna malarzy romantyzmu z XIX wieku, którzy przedstawiali duńskie bitwy niczym opery mitologiczne.

Kaplica Zamku Frederiksborg i Kościół Królewski

Jeśli masz tylko czterdzieści minut na zwiedzanie wnętrza, idź prosto do kaplicy. Gdy w 1859 roku pożar szalał w pałacu, ciężkie sklepienie ceglane kaplicy wytrzymało napór zawalających się belek. W efekcie kaplica jest najbardziej autentyczną zachowaną przestrzenią renesansową w całym kompleksie.

Wejście na górną galerię zaparło mi dech w piersiach. Biały, oślepiający stiuk sufitu pokryty jest puttami, ornamentami wstęgowymi i złoceniami. Poniżej ławki są inkrustowane ciemnym drewnem intarsjowym, które pachnie sosną i olejem. Światło wpada przez wysokie, łukowate okna, odbijając się od wypolerowanego srebrnego ołtarza, który Chrystian IV zamówił u złotników z Augsburga około 1606 roku. W porównaniu z mrocznymi pomieszczeniami mieszkalnymi w pobliżu wygląda niewiarygodnie jasno.

Dwa szczególne detale czynią tę świątynię wyjątkową:

• Organ Compeniusa: Zbudowany w 1610 roku przez Esaiasa Compeniusa, wyposażony w 1001 drewniane piszczałki napędzane ręcznie pompowanymi miechami skórzanymi. Brzmi zupełnie inaczej niż nowoczesne organy metalowe, które znasz.
• Herby: Ściany górnej galerii pokryte są setkami malowanych tarcz herbowych należących do rycerzy Orderu Słonia i Orderu Danebroga.

Jeśli przejrzysz herby na ścianach kaplicy, zauważysz znane nazwiska obcokrajowców obok duńskiej szlachty. Winston Churchill ma tu swój herb. Podobnie Nelson Mandela, Dwight Eisenhower i cesarz Haile Selassie z Etiopii. Przechodząc wzdłuż rzędu herbów, czytasz motta po łacinie, francusku i angielsku, co przypomina dziwny, wielowiekowy rejestr dyplomacji światowej.

Obrazy Carla Blocha i arcydzieła romantyzmu

Tuż obok galerii kaplicy znajduje się Oratorium Królewskie. Przed wielkim pożarem była to prywatna sala modlitwy Chrystiana IV, ozdobiona holenderskimi obrazami. Po pożarze J.C. Jacobsen zlecił duńskiemu malarzowi Carlowi Blochowi stworzenie nowego cyklu prac przedstawiających życie Chrystusa. Bloch pracował nad nimi czternaście lat, kończąc projekt w 1879 roku.

Zwykle jestem dość obojętny na XIX-wieczną sztukę dewocyjną, ale te obrazy mnie zahipnotyzowały. Bloch miał niezwykłą umiejętność operowania dramatycznym światłocieniem. Pociągnięcia pędzla na tkaninach, odcień skóry, wyraz bólu i współczucia – wszystko to wydaje się intymne i intensywne. Spójrz uważnie na twarze w tłumie. Bloch często ukrywał portrety swoich współczesnych w tle, w tym samego siebie, który patrzy prosto na widza jako sceptyczny obserwator. Obrazy te stały się niezwykle sławne na całym świecie, a do dziś widuje się ich odbitki w kościołach w Ameryce Północnej i Europie.

Poza Blochiem, muzeum posiada fantastyczne prace z Złotego Wieku malarstwa duńskiego. Zobaczysz pejzaże autorstwa Johana Christiana Dahla i Christoffera Wilhelma Eckersberga. Płótna Dahla w muzeum ukazują dzikość północnych niebios, wzburzone morza i powyginane drzewa w szaro-zielonej tonacji, która doskonale oddaje skandynawską aurę. Jeśli lubisz sztukę duńską, ta kolekcja dorównuje narodowym galeriom Kopenhagi, z zaletą, że obrazy wiszą w salach z epoki, którą przedstawiają.

Wielka Sala Zamku Frederiksborg i porady fotograficzne

Bezpośrednio nad kaplicą znajduje się Wielka Sala, czyli Riddersalen. Gdy wchodzisz po spiralnych schodach i stajesz na parkiecie, pokój wydaje się ciągnąć w nieskończoność. Ma około 52 metrów długości. Oryginalna sala została całkowicie spalona w 1859 roku, ale odbudowa jest tak precyzyjna, że nigdy byś się nie domyślił, iż pochodzi z późnego XIX wieku.

Sufit to gęsta mozaika rzeźbionego drewna, obładowana złoconymi medalionami, alegorycznymi postaciami i scenami łowieckimi. Ogromne mosiężne żyrandole zwisają w przestrzeni, odbijając się od wypolerowanej podłogi z dębu. Wzdłuż ścian wiszą ogromne gobeliny przedstawiające sceny z wojny kalmarskiej, w której Chrystian IV walczył ze Szwecją. Są to staranne rekonstrukcje na podstawie historycznych szkiców, tkane w późnym XIX wieku, by zastąpić spalone oryginały. Szczerze mówiąc, stanie w środku tej sali sprawia, że czujesz się jak owad w pozłacanym pudełku.

Aby zrobić dobre zdjęcia wnętrza Wielkiej Sali, potrzeba trochę cierpliwości. Oto kilka praktycznych wskazówek:

• Uważaj na balans bieli: Żółte światło wnętrza żyrandoli miesza się niekorzystnie z chłodnym, północnym światłem dziennym wpadającym przez wysokie okna od strony jeziora.
• Wyłącz lampę błyskową: Fotografowanie z lampą błyskową jest surowo zabronione w całym muzeum, a ochrona natychmiast zwróci ci na to uwagę.
• Szukaj niskich kątów: Kucnij przy ścianach, aby uchwycić odbicie żyrandoli i rzeźbionych belek sufitu w wypolerowanej podłodze.
• Odwiedź późnym popołudniem: Wycieczki zwykle wracają do Kopenhagi około 14:30, pozostawiając Wielką Salę prawie całkowicie pustą do szerokokątnych ujęć.

Światło odbijające się od jeziora zmienia się dramatycznie wraz z opadaniem słońca. Późnym popołudniem złote światło pada na wschodnie okna Wielkiej Sali, rzucając długie geometryczne cienie na jodełkową podłogę. To zdecydowanie najbardziej fotogeniczny zakątek całego wnętrza zamku.

Najczęściej zadawane pytania o wnętrze Zamku Frederiksborg

Czy warto?

Wielu podróżników pędzi przez Danię, odhaczając Kronborg przez Szekspira, robiąc zdjęcie wieżom Frederiksborg z jeziora i jadąc prosto z powrotem do Kopenhagi na kolację. To błąd. Prawdziwy skarb tego miejsca kryje się za fosą, zachowany pod drewnianymi belkami i złoceniami. Przechadzanie się po kaplicy, wpatrywanie się w sufit Wielkiej Sali i stanie przed oryginalnymi płótnami Carla Blocha daje intymny wgląd w historię Skandynawii, którego nie znajdziesz nigdzie indziej. Kup bilet, daj sobie trzy nieśpieszne godziny i ruszaj, by odkrywać te wnętrza.

Czytaj więcej o frederiksborg castle.